Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

Μπόλιασμα αγάπης

: http://shop.kmberggren.com/A_Moment_In_Time_mother_with_2_children_print_p/amomentintime.htm

Μπόλιασμα αγάπης

Πρώτο μου άκουσμα η καρδιά σου
να μου κρατάει συντροφιά,
πρώτη ανάμνηση η ματιά σου
να μ' αγκαλιάζει στοργικά.

Με τρυφεράδα πότιζες 
το δέντρο της ζωής μου
με τη μεγάλη αγάπη σου 
μπόλιαζες  την ψυχή μου.

Και νόμιζα πως σ' αγαπώ  
όσο με αγαπούσες
και όταν σου το έλεγα 
όλο  χαμογελούσες.

Ένιωσα όσα έκρυβες
μες στα χαμόγελά σου,
μάνα σαν έγινα κι εγώ
και είδα τη χαρά σου!


Αυτή ήταν η συμμετοχή μου στο 16ο Συμπόσιο ποίησης που διοργάνωσε η Αριστέα για άλλη μια φορά, με μεράκι, αγάπη και πολλή δουλειά!
Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όσους την ξεχώρισαν, αλλά και στην Αριστέα για τη φιλοξενία της!




Η φωτογραφία που διάλεξα είναι έργο της ζωγράφου Katie m. Berggren που εμπνέεται από τη μητρότητα και τη χρωματίζει με άπειρη τρυφεράδα.

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Πάντα στη λίμνη θα γυρνώ

Τίποτα δεν έμαθα τις τελευταίες μέρες κι αυτό το αποδεικνύει περίτρανα το γεγονός πως η μόνη μέρα που μου ξέφυγε ήταν αυτή που έπρεπε να φωτογραφίσω τι έμαθα.  
Μπορώ να πω με σιγουριά πως ξέχασα κιόλας πολλά, μα οι αναμνήσεις πάντα βρίσκουν τρόπο να χώνονται στο παρόν, ειδικά αν στο επιβάλλει και το παιχνίδι.

Και σε πολλές αναμνήσεις στέκει αγέρωχη πρωταγωνίστρια η λίμνη, με τον απαλό της κυματισμό να απαριθμεί κάθε φορά όσα έζησα δίπλα της.
Με έχει ζήσει στα καλύτερά μου, αλλά και στα χειρότερά μου. 
Με έχει δει μικρό κορίτσι να τρέχω πίσω από τις πάπιες  και ανέχτηκε όλα τα βότσαλα που της έριξα όλα αυτά τα χρόνια, πότε για παιχνίδι, πότε παιδί η ίδια και πότε μαμά, πότε με γέλια και αστεία και πότε με μανία θέλοντας να την πληγώσω, να ξεσπάσω πάνω της όσα η ζωή μου έφερε στραβά. 
Μ' έχει δει να ερωτεύομαι, να χωρίζω, να ξαναερωτεύομαι ακόμα πιο δυνατά κάτι μαγικές καλοκαιρινές πανσέληνες νύχτες και να μου δίνει την ευχή της.
Κι έπνιξε μυστικά στα νερά της κρατώντας τα μέσα της να τα αναδεύουν τα ρεύματα, σκιάζοντας τα ψάρια και τα νερόφιδα. 
Κέρασε άπειρους καφέδες κι έστηνε τραπέζια κάθε φορά να στρωθεί η παρέα στο φαγητό, να το πάρει πάνω της, να φύγει ευχαριστημένη και να ξανάρθει.
Με όποια περίσταση.
Γιατί κάθε φορά, ό, τι κι αν συμβεί, αόρατα νήματα μας τραβάνε κοντά της και στην όχθη της βρίσκουμε όσα νομίζουμε πως δε βρίσκουμε μέσα μας.
Κι όμως. Μέσα μας είναι όλα, απλά η λίμνη επιτελεί στο ακέραιο τους ρόλους που της δόθηκαν μέσα στους καιρούς. Γίνεται φίλη, εξομολογήτρια, παρέα ακριβή και σίγουρη. Πάντα θα είναι εκεί όσα κι αν αλλάξουν και πάντα θα κρύβει κάτι από το χτες που με γενναιοδωρία θα φέρνει στα πόδια μας για να το θυμηθούμε απ' την αρχή.
Κι όταν αλλάζει ο καιρός και παίρνει να θυμώνει, όταν ο αέρας γίνεται όλο και πιο άγριος και τα κύματα φουσκώνουν, τότε την αφήνουμε στην ησυχία της να παλέψει τους δικούς της δαίμονες και να τους νικήσει, για να ξανάρθουμε σαν ημερέψει πάλι κάτω από τα χρυσά χάδια του ήλιου, σαν γλυκάνει ξανά, γοητευμένη από τα ασημένια βλέμματα που θα της ρίχνει το φεγγάρι.

Μέχρι να ξαναπάμε όμως στη λίμνη, ας σταθούμε να ακούσουμε τη μουσική που οι νότες τους φτερουγίζουν σ' ένα αλλιώτικο πεντάγραμμο!

Ή να δούμε εκείνα τα πουλιά που άφησαν τα σύρματα  για να πετάξουν λίγο πιο πέρα.
Λίγο πιο πέρα πάμε κι εμείς κάθε φορά κι όλο επιστρέφουμε.

Και μπορεί να "έκλεψα" και να έβαλα την τέχνη του WD δεύτερη φορά στο παιχνίδι, αλλά το έκανα με πλήρη συνείδηση κι αν θέλετε να μάθετε περισσότερα γι' αυτόν δεν έχετε παρά να πάτε εδώ!

May 8: paint

May 9: stairs

April 10: I love...reading

May 11: eyes

May 12: wire

May 13: free choice

May 14: quirky

May 15: begins with A - Amaryllis

May 16: street art

May 17: clouds

May 18: pastel

May 20: music

May 21: memories

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Πες μου μια λέξη - Spring Circles

Σχεδόν όλοι έχουμε από έναν, άλλος μεγάλο, άλλος μεγαλύτερο, άλλος μικρό, άλλος τοσοδούλικο, μα σπάνια θα βρεθεί κάποιος που δεν έχει κανέναν!



Μπορεί να είναι τεράστιος, με θάμνους καλοκλαδεμένους και στοιχισμένους σαν στρατιωτάκια, όπως εκείνος ο αυστηρός και καθόλου παιχνιδιάρης του παλατιού, ή να μοιάζει πως βγήκε από παραμύθι σαν τον πολύχρωμο κήπο της γιαγιάς.


Μπορεί ακόμα μπορεί να έχει πια τρελαθεί, συγνώμη παρασύρθηκα, μπορεί να κρύβει άπειρη ομορφιά κάπου στις τριανταφυλλιές...


...ή η λαχτάρα για έναν, να χωρέσει ακόμα και σ' ένα λιλιπούτειο γλαστράκι!


Κήποι μαγικοί, βεράντες που μιμούνται τους κρεμαστούς κήπους της Βαβυλώνας, ή άλλες πιο λιτές και απέριττες, έχουν κάτι κοινό!
Την ανάγκη για φροντίδα!


Σκαλίσματα, ποτίσματα, βοτανίσματα, μεταφυτεύσεις και άλλες εργασίες περνούν από τα χέρια μεγάλων και μικρών κηπουρών, επαγγελματιών κι ερασιτεχνών!
Και όλοι εξοπλιζόμαστε με τα συνήθη όπλα!
Ποτιστήρια, λάστιχα ποτίσματος, κλαδευτήρια, σκαλιστήρια και πόσα άλλα, μπαίνουν πρόθυμα στην υπηρεσία μας και με λάβαρα τα γάντια και το καπέλο, γιατί πάνω απ' όλα η δική μας προστασία, κάνουμε τις εξορμήσεις μας και δίνουμε τις δικές του μάχες ο καθένας για να λάμψει η ομορφιά!
Και μπορεί να μην υπάρχει αυστηρό dress code και να μην είναι απαραίτητο το λάστιχο ποτίσματος να έχει το χρώμα των ματιών μας,  είναι όμως το πιο απαραίτητο γκατζετάκι για τον κήπο! 
Τι ποιο; Όχι τα μάτια μας προφανώς, αλλά το λάστιχο του ποτίσματος!
Ποιος δεν απολαμβάνει την άνοιξη και το καλοκαίρι το πότισμα;
Τι κι αν το καημένο το λάστιχο δεν είναι καθόλου ποιητικό και η ομορφιά του δεν υμνείται στα τραγούδια;
Ήρθε η ώρα να το αποκαταστήσω στα μάτια όλων μας με το παρακάτω τετράστιχο!

Ποτίζω το γεράνι μου 
κι εκείνο αναστενάζει
το λάστιχο ερωτεύεται
και το νερό που βγάζει.


Εντάξει, καλό ήταν το τετράστιχο, λέμε τώρα, μα ήταν αρκετό; Άραγε δεν αξίζει το λάστιχο να αποκτήσει επιτέλους και το δικό του αίνιγμα;

Μοιάζει με φίδι, μα δεν είναι
ζωή δεν έχει, μα τη δίνει
έχει χρώματα πολλά
ξέρει και να τραγουδά!
Τι είναι;

Και μην απαντήσετε το σκαλιστήρι, γιατί διόλου δε θα γελάσω!


Από τα παρασκήνια:
α) Ιδέα δεν έχω αν έχει υμνηθεί το λάστιχο είτε σε τραγούδι, είτε αλλού. Το μυαλό μου δεν πάει πουθενά, αλλά δεν θα το συνιστούσα κι ως την πλέον αξιόπιστη πηγή!
β) Το παλάτι της πρώτης φωτογραφίας είναι, περιμένετε να το πω σε άψογα ισπανικά, ταράμ ταράμ,  το Palacio Real de Madrid! Αμ πώς; Αφού τις ξένες γλώσσες τις παίζω όχι στα δάχτυλα, μα στο google!
γ) Έψαξα να βρω και φωτογραφίες που είχα βγάλει, στον βασιλικό βοτανικό κήπο της Μαδρίτης, για να το πω και πιο κατανοητά στον Real Jardin Botanico, αλλά δεν επέμενα και πολύ. Άλλωστε όταν τον είχα επισκεφτεί ήταν Μάρτιος και δε θα τον έλεγες κι ολάνθιστο! Παρόλα αυτά ήταν εντυπωσιακός και επιφυλάσσομαι για το μέλλον!
δ) Δε θυμάμαι να ήθελα να προσθέσω κάτι άλλο.


Κατεξοχήν υπεύθυνη για την ανάρτηση είναι η αγαπημένη Αλεξάνδρα από το abuttononthemoon που ζήτησε να της πούμε μια λέξη. Την ευθύνη μοιράστηκε με την εξίσου αγαπημένη, την πιο γλυκιά μάγισσα του κόσμου, τη Στεφανία, ή αλλιώς Άιναφετς "Γιατροσόφια, κόλπα, σχόλια και άλλα πολλά" που έδωσε με γενναιοδωρία λέξεις που έχουν να κάνουν με τη φροντίδα του κήπου και που προσπάθησα να χρησιμοποιήσω στο σύνολό τους, με εμφανή προτίμηση στο τόσο καταφρονεμένο λάστιχο του ποτίσματος, που ανακήρυξα επίσημα ως κεντρική λέξη!

Αλεξάνδρα μου και Στεφανία μου σας ευχαριστώ πολύ που μου δώσατε την ευκαιρία να αναδείξω τον κρυφό ήρωα που κρύβεται πίσω από τους ολάνθιστους κήπους!


Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Ένα έγκλημα καταστρέφει την Αττική! - ΕΝΙΑΙΑ ΚΙΝΗΣΗ BLOGGER

https://4.bp.blogspot.com/-0OsWvfsP-_s/WN2ynCMvu1I/AAAAAAAAWjs/T7J5_adqGpAPlrcuOScqBskzBAihZvQ9ACLcB/s640/xyty-grammatikou_0ddad04baf573c76a02f5928bb5ca48a.jpg


Στεκόμαστε στο πλευρό των κατοίκων του Δήμου Μαραθώνα και υπερασπιζόμαστε το δικαίωμά τους να προστατεύσουν τη ΒΑ Αττική και όχι μόνο, από την καταστροφή, που θα επιφέρει ο ΧΥΤΥ Μαραθώνα.
ΔΕΝ ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΙΩΠΗΛΟΙ σε μια σειρά παράλογων και παράνομων ενεργειών που γίνονται, με πρώτο το σημείο που κατασκευάζεται. Βρίσκεται σε βουνό το οποίο εξαφανίστηκε σταδιακά για τη δημιουργία του, μια ανάσα απ’ τη θάλασσα. Στο σημείο βρίσκονται πηγές και ρέματα τα οποία καταλήγουν στις κοντινές παραλίες στον Ευβοϊκό (Μαραθώνα, Σχοινιά, Ν. Μάκρη, Σέσι) και ήδη με μια μικρή μπόρα κατεβαίνει λάσπη σε όλη την ακτογραμμή. Φανταστείτε να κατεβαίνουν τοξικά υπολείμματα. Με τη λειτουργία του θα μολυνθεί όχι μόνο η ακτογραμμή αλλά και η θάλασσα, θέτοντας σε κίνδυνο την αλιεία και το κολύμπι. Παίρνουμε θέση και ψηφίζουμε εδώ
https://3.bp.blogspot.com/-o3C8TDThIYM/WLbDG1we0FI/AAAAAAAAWcE/dkAwCcTn5VoscrOsHV0LwlgDLPODGmPagCLcB/s640/xy.png
ΔΕΝ ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΙΩΠΗΛΟΙ ΟΤΑΝ θα επηρεαστεί άμεσα ο υδροφόρος ορίζοντας όπως συμβαίνει στη Φυλή, που σύμφωνα με την έκθεση του καθ. Γεωλογίας & Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Λέκκα, η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Νέα". Μεταξύ άλλων ο κ. Λέκκας αναφέρει: "το... μαύρο υγρό των αποστραγγισμάτων των σκουπιδιών - τα επικίνδυνα δηλαδή "κατακάθια" των απορριμμάτων - εξαπλώνεται με εντυπωσιακό τρόπο. Από την Ελευσίνα και τον Ασπρόπυργο ως τις παρυφές της Φυλής και των Αχαρνών, όλες οι μετρήσεις σε βάθος 20, 50, 70 και 100 μέτρων ανίχνευσαν κάδμιο, αρσενικό, κυάνιο, μόλυβδο και ψευδάργυρο». Το υπέδαφος μιας ολόκληρης περιοχής θεωρείται πλήρως κατεστραμμένο. «Σε όλη αυτή την έκταση δεν μπορεί να γίνει καμία γεώτρηση, ενώ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η επιφάνεια για καλλιέργειες. Όσο πιο κοντινές στη χωματερή ήταν οι περιοχές από όπου είχαν ληφθεί τα δείγματα, τόσο οι ρύποι ανιχνεύονταν ακόμα και σε μηδενικό βάθος, στην επιφάνεια του εδάφους". 
https://3.bp.blogspot.com/-o3C8TDThIYM/WLbDG1we0FI/AAAAAAAAWcE/dkAwCcTn5VoscrOsHV0LwlgDLPODGmPagCLcB/s640/xy.png
Στα παραπάνω προστίθεται και το ενεργό σεισμικό ρήγμα του Ωρωπού, που βρίσκεται στο σημείο, καθώς και η μικρή απόσταση από τη λίμνη του Μαραθώνα η οποία χρησιμοποιείται για πότισμα στις καλλιέργειες της περιοχής, η καταστροφή του δάσους που αποτελεί ένα από τους λίγους πνεύμονες που έμειναν στην Αττική,  η ατμοσφαιρική ρύπανση. Και αναρωτιόμαστε πώς γίνεται η Πολιτεία να απαγορεύει σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων από τη λίμνη, την οικοδόμηση κατοικιών και επιτρέπει την οικοδόμηση ΧΥΤΥ!!!

https://2.bp.blogspot.com/-1tEpe8tK-7Y/WLbDhJTdXuI/AAAAAAAAWcM/yWKKdsPUXwgQm0vQItt4Zd9uYcBQCElaACLcB/s640/paralia-sesi.jpg
Γι’ αυτούς τους λόγους και όχι μόνο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απεντάξει διαπαντός το έργο από τη χρηματοδότηση ως περιβαλλοντικά επιζήμιο (αφού δεν πληροί τις προϋποθέσεις) και κρατά την υπόθεση ανοιχτή σε ό,τι αφορά τη διερεύνηση παράνομων ενεργειών που έγιναν.
https://4.bp.blogspot.com/-_36tUp8szCg/WLbEVztl0YI/AAAAAAAAWcU/IT_Dn_HZjHgzUnsvYKCq2BKW6vEt57BqwCLcB/s640/limni-marathona.jpg
Το επιχείρημα πως ο ΧΥΤΥ Μαραθώνα, θα δέχεται μόνο υπολείμματα είναι ακόμα χειρότερο αφού σ’ αυτά περιλαμβάνονται τα πιο τοξικά και επικίνδυνα για την υγεία, υλικά που δεν ανακυκλώνονται οπότε η μόλυνση θα είναι μόνιμη και μη αναστρέψιμη!
Παίρνουμε θέση και ψηφίζουμε εδώ

Οι bloggers ενώνουμε τη φωνή μας με την φωνή των κατοίκων για να αποτρέψουμε αυτή την οικολογική βόμβα να εκραγεί!
Γιατί ο τόπος που ζούμε ανήκει στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές.
Έχουμε χρέος να τον προστατεύσουμε!!
Ο ΧΥΤΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ!
ΔΕΝ ΣΙΩΠΟΥΜΕ – ΔΙΑΔΙΔΟΥΜΕ - ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ

Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Τα πιο όμορφα σκουλαρίκια είναι "Φούξια"!


Έχω μια γλάστρα που στα μάτια μου μοιάζει πολύτιμη.
Και πώς να μην είναι, αφού ανθοφορεί θησαυρούς;
Την έχω εδώ κι ένα μήνα περίπου και με έχει γεμίσει αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια. 
Πώς κάτι νέο, μπορεί να φέρει μνήμες από τα παλιά;
Πολύ εύκολα, αφού τότε οι αυλές των σπιτιών που αντηχούσαν από τα παιχνίδια μας και μας πρόσφεραν χώρο, ομορφιά, μα προπάντων σιγουριά,  ήταν γεμάτες από τέτοιες πολύτιμες γλάστρες.
Και δεν ήταν σπάνιες οι φορές που στα κλεφτά κόβαμε ένα δυο σκουλαρίκια από τις γλάστρες, που κάποιες μπορεί να ήταν αυτοσχέδια φτιαγμένες ακόμα κι από τενεκέδες ασπρισμένους με ασβέστη, ή βαμμένους στο χρώμα που προτιμούσε κάθε νοικοκυρά, όμως έκρυβαν, ή μάλλον φανέρωναν με καμάρι τους θησαυρούς που περιείχαν!


Γεμάτη σκουλαρίκια η γλάστρα μου και κάθε μέρα λάμπει στο φως θυμίζοντάς μου πολλά.
Και μπορεί το χρώμα των τωρινών μου σκουλαρικιών να διαφέρει από εκείνο το πιο έντονο λιλά των παιδικών μου χρόνων, αλλά δεν έχει σημασία.
Σημασία έχει πως μόλις αντίκρισα εκείνο το μικρό γλαστράκι με τα τόσο ιδιαίτερα άνθη, γέμισε το μυαλό μου με εικόνες του χθες.
Και ήταν αναπόφευκτο να το αποκτήσω! 
Όταν το αγόρασα είχε μόνο μπουμπούκια, μα όταν τακτοποιήθηκε στη μεγαλύτερη πήλινη γλάστρα, που μόλις είχε μείνει ορφανή από τη γαρδένια που φιλοξενούσε, σαν πολύ να του άρεσε, απλώθηκε με άνεση και άρχισε να μεγαλώνει μέρα με τη μέρα.
Τα μπουμπούκια έγιναν περισσότερα, μετά άρχισαν να ανοίγουν και από τότε είναι γεμάτο άνθη και θα είναι για πολύ καιρό. 
Κάθε τόσο κάποια λουλούδια πέφτουν νικημένα από τη φθορά, νέα μπουμπούκια όμως ανατέλλουν συνεχώς και παίρνουν τη θέση τους σε έναν κύκλο που θα κρατήσει όλο το καλοκαίρι, ελπίζω και λίγο παραπάνω!


Φούξια, ή κοινώς σκουλαρικιά λέγεται το φυτό μου κι ευτυχώς είναι πολυετές και θα το χαίρομαι για χρόνια!
Δε χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία για να καταλάβουμε γιατί ονομάστηκε σκουλαρικιά, μια και τα άνθη του που γέρνουν προς τα κάτω θυμίζουν έντονα τα συγκεκριμένα κοσμήματα!


Η περιποίησή του δεν απαιτεί πολλά! 
Ζητάει μόνο "γη και ύδωρ", άντε και κάποια στήριξη γιατί βαραίνει πολύ.
Και πώς να μη βαραίνει δηλαδή, που συνεχώς κυοφορεί την ομορφιά;
Αγαπά το φως, αλλά αν το βλέπει ο μεσημεριανός ήλιος, μπορεί να γίνει δύστροπο και αυτό καλό είναι να το αποφύγουμε, όπως και τον μεσημεριανό ήλιο δηλαδή!
Βλέπετε, δεν του αρέσουν καθόλου οι υπερβολές, κι ας υπερβάλλει αυτό συνεχώς με την ομορφιά του!
Κι αν θέλουμε να υπερβάλλει κάθε άνοιξη και καλοκαίρι, φροντίζουμε να το προφυλάξουμε το χειμώνα από τον δυνατό άνεμο!


Σε αυτό που δεν υπερβάλλει καθόλου, είναι η τιμή του, που ξαφνιάζει ευχάριστα!
Το όνομά του το πήρε από τον Γερμανό βοτανολόγο Leonhard Fuchs κι όχι από το χρώμα του.
Άλλωστε το συναντάμε σε αποχρώσεις και άλλων χρωμάτων, ροζ, λευκό και φυσικά το λιλά που πρωταγωνιστεί πιο έντονα απ' όλα στις δικές μου αναμνήσεις!
Η σκουλαρικιά μου θύμισε πολλά κι έτσι βρήκε εύκολα τη θέση της στο μπαλκόνι μου και μπήκε μετά από χρόνια πάλι στη ζωή μου!
Εσείς έχετε πάθει κάτι παρόμοιο με ένα απλό λουλούδι;

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Αυτοί που φεύγουν κι αυτοί που μένουν, Έλενα Φερράντε


Φτάνοντας στο τέλος του τρίτου βιβλίου της τετραλογίας της Νάπολης που υπογράφει η Έλενα Φερράντε, έμεινα να αιωρούμαι στον αέρα κι εκεί μετέωρη άφησα με δυσκολία και με βαριά καρδιά το νήμα να κοπεί, που κόπηκε για άλλη μια φορά πάνω στο πιο κρίσιμο σημείο, με την προσμονή να το ξαναπιάσω σε λίγους μήνες με την κυκλοφορία του τέταρτου βιβλίου!

Η Έλενα και η Λίλα θα περνάνε από τη σκέψη μου μια στο τόσο, το παράξενο δέσιμό τους, η αδιαμφισβήτητη, όσο και ιδιαίτερη αγάπη τους, οι μεγάλες τους ομοιότητες και οι ακόμα μεγαλύτερες διαφορές τους, αλλά κυρίως όσα σκέφτονται η μια για την άλλη και τα λένε, μα κυρίως εκείνα που κρατούν ανομολόγητα.
Το πως σπρώχνει η μία την άλλη να προχωρήσει μπροστά, να επιδιώξει πολλά, ή τίποτα, η επιθυμία της Λίλας να ζήσει η Έλενα έτσι όπως αυτή δε θα ζήσει ποτέ, η εμμονή της Έλενας, που γίνεται ένας επίπονος αγώνας διαρκείας, να ξεπεράσει σε όλα την ευφυέστατη  Λίλα, παλεύοντας ταυτόχρονα διαρκώς με το αίσθημα κατωτερότητας που νιώθει απέναντι της, αλλά και τη βεβαιότητα ότι η Λίλα είναι εκείνη που την ωθεί να κάνει όσα κάνει και πως αν είχε τη δυνατότητα να κάνει ανάλογα πράγματα θα τα έκανε καλύτερα!

Όλα αυτά κι άλλα περισσότερα, αλλά και το πως η σχέση τους μοιάζει να παρασύρεται στο χρόνο ξεθωριάζοντας, χωρίς ωστόσο να σβήνει ποτέ πραγματικά, παρά να ξαναζωντανεύει με ορμή, θα γυρεύουν με αγωνία να ξαναβρούν υπόσταση στη συνέχεια που θα δώσει το επόμενο βιβλίο.
..."Όσο περισσότερο αναζητούσα εγώ τα εργαλεία για να προσπαθήσω να εξηγήσω στον εαυτό μου τον ίδιο μου τον εαυτό, τόσο περισσότερο εκείνη κρυβόταν. Όσο περισσότερο προσπαθούσα να την παρακινήσω να ξεδιπλώσει τον δικό της εαυτό και να την παρασύρω στη λαχτάρα μου να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, τόσο εκείνη κρυβόταν στο μισοσκόταδο. Έμοιαζε με το ολόγιομο φεγγάρι όταν λουφάζει πίσω από το δάσος και τα κλαδιά του μαυρίζουν το πρόσωπο"...
 Η Έλενα επιθυμεί να κατανοήσει, η Λίλα από την άλλη, δείχνει να έχει καταλάβει μιαν άλλη αλήθεια και προσπαθεί να κάνει την Έλενα να τη δει κι αυτή:
..." Τα βλέπεις; Στα παραμύθια κάνουμε ό, τι θέλουμε, στην πραγματικότητα κάνουμε Ό, τι μπορούμε"...

..."Ήταν λες και μες στα σπλάχνα της η πόλη επώαζε ένα μένος που δεν μπορούσε να αναδυθεί, κι έτσι την κατέτρωγε ή έσκαγε σε επιφανειακές φλύκταινες, γεμάτες δηλητήριο εναντίον όλων, παιδιών, ενηλίκων, ηλικιωμένων, ανθρώπων από άλλες πόλεις, Αμερικάνων του ΝΑΤΟ, τουριστών κάθε εθνικότητας, των ίδιων των Ναπολιτάνων. Πώς να αντέξεις σε αυτό τον τόπο της ασυδοσίας και του κινδύνου, στην περιφέρεια, στο κέντρο, στους λόφους, κάτω από τον Βεζούβιο;"...
Η Έλενα πάσχισε σκληρά να αφήσει πίσω την πόλη της. Σπούδασε για να φύγει από εκεί, για να διαπιστώσει τελικά πως όλα όσα νιώθει για την πόλη της, όσα την τρομάζουν στην ίδια και στους ανθρώπους της θα τα βρίσκει όπου κι αν πάει, σε όσους συναντά. 
Ανακαλύπτει πως η χοντροκοπιά των ανθρώπων, που ένιωθε να τη συνθλίβει στη γενέτειρά της, είναι εξαπλωμένη παντού. Κρύβεται ακόμα και μέσα σε ανθρώπους καλλιεργημένους κι εκλεπτυσμένους. Η περίφημη καλλιέργειά τους, δεν είναι παρά ένα επιφανειακό λούστρο που αποκτούν με τη μόρφωση και συντηρούν με τον πλούτο τους, αλλά λίγο ξύσιμο του λούστρου αρκεί για να φανερώσει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που εκείνη απεχθάνεται.

Ο κόσμος όλος μοιάζει να κινείται στην ίδια τροχιά. Οι άνθρωποι κρύβονται, ή φανερώνονται, αγαπούν, ή μισούν, διαμαρτύρονται, ή ανέχονται, μα την ακολουθούν.
Σε μια περίοδο αναταραχών στην Ιταλία, αλλά και αλλού, οι δυο φίλες μοιάζουν να έχουν σπάσει η καθεμιά τα δικά της δεσμά για να αναζητήσουν τις ευκαιρίες τους.
Η Λίνα έχει φύγει από τον βάναυσο άνδρα της, και δουλεύει σκληρά σε ένα εργοστάσιο, όπου ο εργοδότης της γρήγορα ανακαλύπτει ότι η ανάγκη της για δουλειά δε συμπίπτει με την ανάγκη της ταπείνωσης, κι αυτό σηματοδοτεί πολλά.  

Η Έλενα έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της, έχει γράψει ένα επιτυχημένο μυθιστόρημα κι ετοιμάζεται να παντρευτεί. Όλα δείχνουν να παίρνουν το δρόμο τους, κι ο δρόμος πότε γίνεται ανηφορικός και πότε κατηφορικός, πότε βατός και πότε όχι, με τις πορείες των δυο φιλενάδων να απομακρύνονται μια στο τόσο, μόνο και μόνο για να ξανασυναντηθούν. Κάποιες φορές μάλιστα μοιάζουν να περιφέρονται γύρω από τη σκιά ενός άντρα που η Έλενα ερωτεύτηκε από μικρή, η Λίλα ξελογιάστηκε μαζί του όσο ήταν παντρεμένη και όλα δείχνουν ότι τον άφησε πια πίσω της, αντίθετα με την Έλενα, που μοιάζει να τον βρίσκει διαρκώς μπροστά της.
Η γειτονιά τους και οι κάτοικοί της δε φεύγουν ποτέ από τη ζωή τους, έστω κι αν δε μένουν πια εκεί.


 Το σκηνικό γύρω τους όλο κι αγριεύει. Οι φασίστες γίνονται όλα και πιο απροκάλυπτοι και οι αντιδράσεις δεν αργούν.
Βρισκόμαστε πια στη δεκαετία του 70, την εποχή που κουβαλά τους δικούς της εφιάλτες με τη ρίζα τους να χάνεται στο παρελθόν και τα κλαδιά τους να απλώνονται στο μέλλον. Ταυτόχρονα είναι και η εποχή που νέες δυνατότητες  εμφανίζονται χάρη στην τεχνολογία.
Αυτή την εποχή μας μεταφέρει με πιστότητα η Φερράντε κάνοντας αναπόφευκτα αναφορά σε πολλά σημαντικά γεγονότα της και υφαίνοντας την ιστορία της με κλωστές βαμμένες ακόμα και στο αίμα.

Η αφηγηματική της δεινότητα μεταφέρει με φυσικότητα τον αναγνώστη σε χρόνους, τόπους, ζωές και συναισθήματα.
Θεωρώ αυτονόητο πως όσοι άρχισαν το πρώτο βιβλίο διάβασαν ήδη το δεύτερο και θα διαβάσουν κι αυτό εδώ, ενώ θα ανυπομονούν για το τέταρτο και το τελευταίο της τετραλογίας.
Αν ακόμα δεν ξεκινήσατε το πρώτο, να μια καλή ευκαιρία να διαβάσετε και τις τρεις συνέχειες αναπόσπαστα.

Όσοι αποφασίσουν να μην τα διαβάσουν, δε θα μπουν ποτέ στον κόσμο που με δεξιοτεχνία δημιουργεί η Φερράντε και  σίγουρα θα χάσουν πολλά!



Το βιβλίο "αυτοί που φεύγουν κι αυτοί που μένουν" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση Δήμητρας Δότση και είναι το τρίτο βιβλίο της τετραλογίας της Νάπολης.
"Η υπέροχη φίλη μου" και "Το νέο όνομα" ήταν τα δύο που προηγήθηκαν.